Światowa produkcja tworzyw sztucznych stale rośnie, przewiduje się, że do 2050 r. ulegnie potrojeniu a w oceanach pływać będzie więcej plastiku niż ryb. Tworzywa sztuczne są integralną częścią światowej gospodarki, dostarczają wielu korzyści, mają jednak wiele wad. W styczniu 2017 roku opublikowany został raport The New Plastics Economy: Catalysing action.

Przygotowany został przez Fundację Ellen Mac Arthur i Światowe Forum Ekonomiczne przy wsparciu analitycznym SYSTEMIQ. Jest pierwszym raportem skierowanym do światowego przemysłu tworzyw sztucznych, mającym na celu zapewnienie jasnej strategii gospodarki plastikiem, a przede wszystkim zmiany przetwarzania plastiku w kierunku podnoszenia poziomu recyklingu i wprowadzenia nowych modeli opakowań, wskazujący jej realny wpływ na ekonomię. Nowa strategia stanowi zbiór działań w ramach strategii, których efektem będzie wprowadzenie globalnych systemów produkcji i recyklingu plastiku, działających zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym.

Strategia ma przyczynić się do znacznego wzrostu wskaźnika recyklingu tworzyw sztucznych, z obecnych 14% do 70%. W raporcie podkreślono, że bez fundamentalnych zmian w projektowaniu plastiku i wdrażaniu innowacji 30% opakowań plastikowych nigdy nie zostanie poddanych recyklingowi. Z kolei 20% plastikowych opakowań może być używane ponownie dzięki nowym modelom biznesowym (wymiana torebek jednorazowych na alternatywne opakowania wielokrotnego użytku) przynosząc znaczne korzyści ekonomiczne. Dla osiągnięcia zmian systemowych niezbędna jest współpraca producentów tworzyw sztucznych, decydentów i naukowców, 50% opakowań plastikowych może być korzystnie zutylizowanych, jeśli nastąpi zmiana w projektowaniu opakowań uwzględniająca ich przyszłe wykorzystanie m.in. poprzez wdrożenie dobrych praktyk i standardów w projektowaniu opakowań i odpowiednich przepisów. Zdaniem autorów raportu wzmocniłoby to działania w zakresie recyklingu i stałby się on atrakcyjną ekonomicznie alternatywą dla składowisk i spalarni.

Autorzy podkreślają, że kluczem do sukcesu jest współpraca pomiędzy poszczególnymi ogniwami globalnego łańcucha wartości tworzyw sztucznych – od projektantów do podmiotów zajmujących się recyklingiem. Analiza przeprowadzona na potrzeby sporządzenia raportu wykazała, że projektowanie (materiałów, opakowań, modeli dostawy) odgrywa szczególnie istotną rolę, jest niezbędne dla wdrożenia nowej strategii i dotyczy wszystkich kategorii opakowań plastikowych.

Zdaniem autorów raportu inicjatywa ma silne poparcie wśród przedsiębiorców, decydentów, organizacji pozarządowych oraz naukowców, których łączy wspólny cel jakim jest wprowadzenie efektywnego planu globalnego systemu gospodarki plastikiem. Nowy plan popiera ponad 40 globalnych liderów produkcji, m.in. firmy Unliver, Danone, Veolia, Amcor, The Coca-Cola Company, Mars, Novamont a Komisja Europejska planuje jeszcze w tym roku opublikować strategię dedykowaną plastikom w ramach Planu działań dla gospodarki o obiegu zamkniętym.

Jako 5 głównych działań, które mają przynieść sukces strategii jeszcze w tym roku autorzy podają m.ini. współpracę pomiędzy poszczególnymi ogniwami globalnego łańcucha wartości tworzyw sztucznych, podjęcie działań w kierunku stworzenia Globalnego Protokołu dla tworzyw sztucznych, stawianie wyzwań dla innowacji i opracowanie przez naukowców najlepszych rozwiązań dla 30% opakowań, które nie mogą być obecnie poddawane recyklingowi, sfinalizowanie projektu badawczego mającego wykazać wpływ zanieczyszczeń na środowisko wodne oraz zachęcanie szerszej grupy zainteresowanych do pracy nad zmianą systemu – projektantów, decydentów oraz stworzenie we współpracy z firmą IDEO platformy Circular Design Guide będącej punktem odniesienia dla projektowania zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, której celem będzie inspirować i wspierać projektantów, naukowców i innych osób zainteresowanych wprowadzeniem zmian. W ramach strategii autorzy planują również informowanie decydentów odnośnie wizji i zaleceń w ramach tworzenia nowej gospodarki plastikiem.

Treść raportu do pobrania na stronie New Plastic Economy